Schuldbemiddeling is een dienstverlening met het oog op het tot stand brengen van een regeling omtrent de wijze van betaling van de schuldenlast die geheel of ten dele uit een kredietovereenkomst voortvloeit.

Organisatie
De schuldbemiddeling kreeg in Vlaanderen een wettelijke basis met het Decreet van 24 juli 1996. Een OCMW of een Centrum voor Algemeen Welzijnswerk wordt voor drie jaar erkend (hernieuwbaar voor periodes van zes jaar) tot schuldbemiddeling. Ze zijn verplicht een maatschappelijk werker en een jurist die ter zake deskundig zijn in dienst te hebben. De Wet op collectieve schuldenregeling van 1998 droeg bij tot de bestrijding van de armoede. In 1998 werd eveneens een procedure voor 'collectieve schuldenregeling' ingevoerd.

Op 1 augustus 2003 waren er in Vlaanderen 233 OCMW's en 25 CAW's (vzw's) erkend om aan schuldbemiddeling te doen.

Schuldbemiddelaar
De maatschappelijk werker die binnen het OCMW of CAW de schuldbemiddeling uitvoert heeft een gespecialiseerde opleiding gevolgd van minstens 60 uur of een relevante beroepservaring van minstens drie jaar. De jurist moet minstens aan van voorgaande voorwaarden voldoen of advocaat zijn.

De schuldbemiddelaar zal ruimte scheppen waarin een oplossing mogelijk wordt gemaakt door te zoeken naar een meerwaarde voor alle partijen. Hij zal een onderhandelaar zijn die op verzoek van de debiteur optreedt, waardoor hij het vertrouwen van de andere partij zal moeten zien te winnen. Hiervoor gebruikt hij modellen, methodieken en werkwijzen die het professioneel handelen van de schuldbemiddelaar bepalen, verbeteren en bewaken.

De schuldbemiddelaar moet inzicht hebben in het geschil op technisch-juridisch vlak, de verwachtingen van beide partijen kennen, de psychologie van de partijen kennen en ten gunste van beiden kunnen beïnvloeden, de onderhandelingstechnieken en zijn positie als bemiddelaar. Daarvoor is een evenwicht in afstand & nabijheid tegenover de problemen nodig, oog voor het gemeenschappelijk belang van beide partijen, als verbindingsfiguur functioneren tussen de partijen, het referentiekader van de partijen kennen, het niet oneens worden met de partijen en ervoor zorgen dat het akkoord een overeenkomst is dat beide partijen kunnen ondertekenen.

Budgetbegeleiding
De budgetbegeleider laat de beslissingsbevoegheid bij de begeleiding bij het beheer van de inkomsten aan de cliënt. Een erkenning is hier niet noodzakelijk.

Budgetbeheer
De hulpverlener zal een groot deel van het geldbeheer op zich nemen, en de cliënt een beperkt leefgeld voor zijn dagelijkse kosten overdragen.

Consumentenkredieten
Van zodra bemiddeling gevraagd wordt in een dossier waar één consumentenkrediet tussen zit (achterstallige betalingen op een persoonlijke lening, onbetaalde facturen van aankopen op afbetaling ...) mag schuldbemiddeling enkel gebeuren door een erkende schulbemiddelaar.

Collectieve schuldenregeling
De Wet Collectieve Schuldenregeling laat de erkende schuldbemiddelaar toe de inkomsten en uitgaven van de cliënt te beheren en betalingsovereenkomsten minnelijk of gerechtelijk te regelen.