Hele volksstammen denken dat ze zich met de kredietverstrekkers uit de spotjes veel geld kunnen besparen. Het vierde deel van de special: Leen je suf of toch maar niet.
Een nagebootste nieuwsuitzending waarin wordt verteld wat je allemaal kunt doen voor het geld dat je overhoudt als je je leningen oversluit. Rick Engelkes die een dure serre aanschaft dankzij een goedkoop krediet. De reclamespotjes van organisaties als Postkrediet, Frisia en Gelink roepen veel ergernis op, maar toch lijken veel mensen te geloven dat ze veel geld kunnen besparen als ze met deze kredietverstrekkers in zee gaan.

Uit onderzoek van TNS Nipo blijkt dat in de periode april 2002 tot en met april 2003 gemiddeld 12.000 euro is geleend tegen een rentepercentage van gemiddeld 7,5%. De gemiddelde looptijd van deze leningen bedraagt zes jaar.

Kleine lettertjes
Een kwart van de mensen met een persoonlijke lening of doorlopend krediet geeft de geldschieter een zes of lager als rapportcijfer. Zij zijn vooral ontevreden over verkeerde of gebrekkige voorlichting, niet nagekomen afspraken en een hoge rente of te hoge maandelijkse lasten, zo blijkt uit het onderzoek. Vooral die hoger uitgevallen kosten zijn een veel voorkomend probleem, weet ook de Consumentenbond. Kredietverstrekkers spiegelen de leningen veel gunstiger voor dan ze zijn, de kleine lettertjes worden niet goed gelezen want het geld is snel nodig en voor je het weet zit je voor jaren vast aan een torenhoge schuld.

Betalingsbescherming
Deze kredietbemiddelaars maken gebruik van een aantal trucs die je als leek niet zo snel door hebt. Zo wordt gedaan alsof de lening fiscaal aantrekkelijk is en het geld voor alle doelen kan worden aangewend. Terwijl je de rente alleen mag aftrekken als je het geld gebruikt voor onderhoud of verbetering van woning of tuin. Of de lage rente uit de advertentie geldt alleen wanneer je veel meer producten afneemt van de geldverstrekker. Zo moet je bijvoorbeeld vaak een betalingsbescherming afsluiten; deze neemt de betalingsverplichting bij arbeidsongeschiktheid/werkeloosheid over. Een dure grap waarvan het maar de vraag is hoeveel nut zo'n polis heeft. Vaak keren deze verzekeringen alleen uit wanneer je daadwerkelijk in de WAO belandt. Gezien de huidige maatregelen die de instroom in de WAO moeten beperken, is die kans niet zo groot.

Adviseurs en tussenpersonen komen ook nog vaak op het laatste moment aanzetten met verplichte overlijdensrisicoverzekeringen. De premie hiervoor moet meestal in een keer vooruit worden betaald. Op die manier betaal je een premie die geldt voor de gehele looptijd van de lening. Wanneer je het krediet vervroegd aflost, ben je het geld voor die permie dus kwijt.

Gedragsregels
Het lage rentepercentage waardoor veel mensen besluiten in zee te gaan met kredietverstrekkers, geldt vaak maar voor een jaar. Daarna moet je de rente opnieuw afsluiten, vaak tegen een veel hoger tarief. Toezichthouder de Autoriteit Financiële Markten (AFM) heeft onlangs aangekondigd dat de gedragsregels voor reclames voor kredieten worden aanscherpt. Op die manier moeten consumenten betere informatie krijgen over de lasten en de verplichtingen van de zogeheten hypothecaire kredieten.

Zo zullen aanbieders in de toekomst de kosten van de lening zonder belastingvoordelen moeten weergeven. Daardoor ziet de consument direct wat de brutolasten worden. Als gedeeltes van de lening wel met een belastingvoordeel worden gepresenteerd, moet de geldverstrekker de kosten van alle belastingtarieven (dus 32,9%, 38,4% en 42%) tonen, en niet zoals nu vaak het geval is alleen het voordeel van het hoogste tarief. Ook komt het nu nog voor dat de tarieven voor een krediet in reclames worden gebaseerd op basis van hypothecaire zekerheid - in normaal Nederlands een tweede hypotheek op je huis - terwijl het gaat om een consumptief krediet waarvan de rente niet aftrekbaar is.

Tips
Waar moet je op letten bij het afsluiten van een krediet:

Bestudeer de voorwaarden van het krediet en eventueel aanvullende verzekeringen voor je ook maar iets tekent

Pas op voor slinkse tussenpersonen die je allerlei extra's proberen aan te smeren. Wees je ervan bewust dat zij op basis van provisie werken dus niet onafhankelijk zijn

Houd in gedachte hoeveel je maximaal wilt lenen en laat je niks meer aanpraten

Vaak worden mooie namen gebruikt voor producten: een spaarkredietlening is bijvoorbeeld een lening die je aflost door te beleggen.

Let op de aflostermijn: zorg dat deze niet langer is dan de levensduur van het product. Als je bijvoorbeeld een tweedehands auto koopt die je na drie jaar wilt vervangen, kun je beter geen lening met een looptijd langer dan drie jaar nemen.